Boşanma sürecine giren çiftler arasında en sık ihtilaf yaşanan konuların başında düğünde takılan takıların ve ziynet eşyalarının kime ait olduğu gelmektedir. Halk arasında genellikle "Düğünde takılan her şey kadına aittir" şeklinde genel bir kanı bulunsa da, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili dairelerin son yıllarda benimsediği kararlar bu konuda önemli usul ve esas farklılıkları ortaya koymuştur.
Düğün Takıları Hukuken Kime Aittir?
Türk Medeni Kanunu ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, kural olarak düğün sırasında kadına takılan her türlü ziynet eşyası (bilezik, kolye, küpe, altın vb.) kadına bağışlanmış sayılır ve kadının kişisel malı niteliğindedir. Kişisel mallar, boşanmada mal rejiminin tasfiyesine (artık değer hesabına) konu edilmez; doğrudan aynen iadesi veya güncel nakdi bedeli istenir.
Yargıtay’ın Erkeğe Takılan Takılara İlişkin Güncel Yaklaşımı
Geçmiş yıllarda düğünde kim tarafından kime takıldığına bakılmaksızın tüm takıların kadına ait olduğu yönünde kararlar verilmekteydi. Ancak Yargıtay’ın güncel içtihatları doğrultusunda ayrım şu şekilde netleşmiştir:
- Kadına takılan takılar: Kim tarafından (damat, gelin ailesi, damadın ailesi veya misafirler) takılmış olursa olsun kadının kişisel malıdır.
- Erkeğe takılan ve kadına özgü olan takılar: Erkeğe takılmış olsa dahi kadın kullanımına mahsus olan bilezik, gerdanlık gibi ziynetler kural olarak kadına bağışlanmış sayılır.
- Erkeğe takılan ve erkeğe özgü olan takılar: Kol saati, erkeğe özel tasarlanmış takılar veya erkeğin yakasına takılan nakit paralar aksi kararlaştırılmadıkça erkeğe ait kabul edilebilmektedir.
- Yöresel örf ve adetler: Taraflar arasında uyuşmazlık bulunması halinde, düğünün yapıldığı bölgedeki yerel örf ve adetin tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılır.
Ziynet Alacağı Davası Nasıl Açılır?
Ziynet eşyalarının iadesi talebi; Samsun Aile Mahkemesi nezdinde açılan boşanma davası ile birlikte talep edilebileceği gibi, boşanma davasından ayrı bağımsız bir dava (Ziynet Alacağı Davası) olarak da açılabilir. Bağımsız davalarda nispi harç yatırılması gerekmektedir.
Düğün Takılarının İspatı: Video ve Fotoğraf Kayıtları
Ziynet davasında ispat yükü davacı taraftadır. Hangi takıların takıldığının belirlenmesinde en güçlü deliller:
- Düğün, nişan ve kına video kayıtları ile fotoğrafları.
- Kuyumcu bilirkişi heyetince yapılan gram, ayar ve nitelik tespiti raporu.
- Tanık beyanları ve taraflar arasındaki yazışmalar (WhatsApp vb.).
Kocanın "Takıları Bozdurup Borç Ödedik veya Ev/Araba Aldık" Savunması
Uygulamada erkek tarafı sıklıkla "Takıları rıza ile bozdurduk, düğün borçlarını kapattık" veya "Ev peşinatı yaptık" savunmasında bulunur. Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre kadının ziynet eşyalarını eşine iade edilmemek üzere bağışladığı erkek tarafından ispatlanamadığı sürece, koca bozdurulan takıların güncel bedelini kadına ödemekle yükümlüdür. Düğün borçları için harcanmış olması kocayı bu borçtan kurtarmaz.
Ziynet Davalarında Zamanaşımı Süresi
Ziynet eşyası halen mevcutsa ve aynen iadesi isteniyorsa mülkiyet hakkına dayandığından zamanaşımına tabi değildir. Ancak takılar elden çıkarılmış ve nakdi bedeli talep ediliyorsa, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanır.
Hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
Durumunuza özel değerlendirme için iletişime geçin.
Avukata Danışın